Nhiều chủ doanh nghiệp bỏ qua bước này vì sợ tốn thời gian, nhưng trên thực tế, việc đánh giá và tra cứu nhãn hiệu trước giúp bạn tiết kiệm nguồn lực và tránh rủi ro pháp lý nghiêm trọng, như bị buộc tiêu hủy hàng hóa, đổi tên thương hiệu hoặc bồi thường thiệt hại sau này.
1. Sai lầm chết người: Chỉ tìm “anh em sinh đôi”
Rất nhiều người chỉ gõ đúng tên nhãn hiệu dự định sử dụng vào Google. Nếu không thấy ai dùng thì vội kết luận là “an toàn”.
Thực tế: Pháp luật không chỉ từ chối nhãn hiệu “trùng”, mà còn từ chối các nhãn hiệu “tương tự gây nhầm lẫn”.
Ví dụ: Bạn dự định đăng ký nhãn hiệu “NIGHT”, nhưng đã tồn tại nhãn hiệu “NITE” cho cùng nhóm hàng hóa/dịch vụ. Về cách phát âm và cách nhìn, hai dấu hiệu này tương tự nhau và rất có khả năng bị từ chối bảo hộ.
2. Quy trình rà soát 3 lớp (từ thô đến tinh)
Lớp 1: Tra cứu dữ liệu “sổ đỏ” (Cơ bản)
Truy cập các cơ sở dữ liệu chính thống như Thư viện số của Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam (IP Lib) hoặc cơ sở dữ liệu của Tổ chức Sở hữu trí tuệ Thế giới (WIPO).
Mục tiêu: Tìm các nhãn hiệu đã được đăng ký hoặc đang chờ xử lý (đơn nộp trước bạn).
Lớp 2: Tra cứu “thực địa” (Internet & thị trường)
Do cá nhân, doanh nghiệp khó tiếp cận đầy đủ và cập nhật dữ liệu của Cục SHTT hoặc WIPO, nên việc tra cứu trên Internet và thị trường là nguồn tham khảo quan trọng.
Một số nhãn hiệu đã được sử dụng rộng rãi có thể đã nộp đơn đăng ký nhưng chưa hiển thị rõ trên hệ thống.
Hành động:
– Tìm kiếm trên Google, Bing, Yahoo tên nhãn hiệu dự định sử dụng.
– Kiểm tra tên miền (domain), danh bạ doanh nghiệp, ấn phẩm thương mại.
– Nếu tên miền .com hoặc .vn đã bị đăng ký, đây là tín hiệu cảnh báo về khả năng nhãn hiệu đã hoặc đang được bảo hộ.
Lớp 3: Tra cứu ngôn ngữ & văn hóa (Tinh vi)
Kiểm tra xem tên nhãn hiệu có mang ý nghĩa tiêu cực trong tiếng địa phương hoặc tiếng nước ngoài hay không.
Kiểm tra các biến thể về phát âm, chính tả (ví dụ: “K” ↔ “C”, “Ph” ↔ “F”).
3. Khi nào cần chi tiền cho Chuyên gia?
Sau khi đã tự thực hiện đầy đủ 3 bước trên và đánh giá sơ bộ là an toàn, bạn nên thuê một Đại diện Sở hữu công nghiệp như Việt Nam IP để thực hiện tra cứu chuyên sâu.
Tại sao?
Công cụ chỉ tìm được từ khóa. Chỉ chuyên gia mới có kinh nghiệm để đánh giá mức độ “tương tự” và dự đoán khả năng bị Cục SHTT từ chối.
Giá trị gia tăng:
Báo cáo tra cứu và đánh giá là tài liệu quan trọng để trình cho nhà đầu tư, đối tác, chứng minh thương hiệu của bạn là “sạch” về mặt pháp lý.
Tóm lại:
Đừng tiếc tiền cho bước tra cứu chuyên sâu.
Chi phí tra cứu luôn rẻ hơn rất nhiều so với chi phí thu hồi bao bì, đổi tên thương hiệu và làm lại từ đầu.
