Chính phủ Việt Nam vừa công bố kế hoạch chi 3–4 tỷ USD mỗi năm từ ngân sách nhà nước để đầu tư cho khoa học – công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS). Mục tiêu là huy động tổng nguồn lực xã hội đạt 10–15 tỷ USD/năm, qua đó giúp ba lĩnh vực này đóng góp ít nhất 5% vào tăng trưởng GDP.
Thông tin nêu trên được Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng công bố tại Đại hội Đảng bộ Bộ Khoa học và Công nghệ nhiệm kỳ 2025–2030 ngày 13/10/2025. Theo đó, ngân sách nhà nước sẽ chi trực tiếp 3–4% tổng chi quốc gia, tương đương 3–4 tỷ USD/năm, nhằm “kích hoạt” các nguồn vốn đầu tư từ khu vực tư nhân và xã hội.
Theo tính toán của Bộ KH&CN, trong cơ cấu đóng góp vào tăng trưởng GDP, khoa học và công nghệ chiếm khoảng 1%, đổi mới sáng tạo 2–3%, và chuyển đổi số 1–2%. Để đảm bảo hiệu quả và tính minh bạch, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2244/QĐ-TTg ngày 13/10/2025, quy định 46 tiêu chí đánh giá hiệu quả của các hoạt động KHCN, ĐMST và CĐS trên bốn nhóm: đầu vào, đầu ra, hiệu quả và tác động.
Khoản đầu tư lớn này được kỳ vọng sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, thúc đẩy tổng chi cho ba lĩnh vực đạt tới 10–15 tỷ USD mỗi năm nếu huy động tốt các nguồn lực ngoài ngân sách. “Khoa học tạo ra tri thức, đổi mới sáng tạo biến tri thức thành cuộc sống, còn chuyển đổi số giúp khuếch đại tri thức ấy”, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh, khẳng định ba trụ cột này cần được triển khai đồng bộ như một hệ thống thống nhất.
Chính phủ cũng đang điều chỉnh cơ cấu chi tiêu ngân sách theo hướng ưu tiên phát triển nền kinh tế tri thức. Tỷ lệ chi đầu tư phát triển trong ngân sách nhà nước đã tăng từ 28% lên 32%, tập trung cho hạ tầng, dịch vụ công, và công nghệ số. Đồng thời, Việt Nam đang thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW (ban hành tháng 12/2024), coi KHCN, ĐMST và CĐS là đột phá chiến lược quốc gia, hướng tới nền kinh tế số toàn dân, tự chủ công nghệ.
Theo các chuyên gia, với tốc độ đầu tư mạnh mẽ này, Việt Nam có thể đạt mục tiêu trở thành một trong 30 nền kinh tế hàng đầu thế giới vào năm 2030. Tuy nhiên, thành công sẽ phụ thuộc vào chính sách phân bổ vốn, cơ chế giám sát, và hiệu quả triển khai thực tế.
Việc ban hành bộ tiêu chí đánh giá 46 chỉ số là bước khởi đầu quan trọng, thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong việc không chỉ tăng chi tiêu, mà còn hướng tới hiệu quả thực chất, bền vững cho ba trụ cột: khoa học – đổi mới – số hóa.
Nguồn: Báo Lao Động, VietnamNet, VJST, Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo, Báo Chính phủ, mst.gov.vn
