Google đang đối mặt với nhiều cáo buộc vi phạm bản quyền liên quan đến công cụ AI Overviews. Tính năng này, ra mắt từ năm 2024, tự động tạo bản tóm tắt nội dung ngay trong kết quả tìm kiếm, gây lo ngại về việc làm giảm lưu lượng truy cập vào các trang tin tức gốc.
Đơn kiện từ Penske Media
Theo tờ Sở hữu Trí tuệ & Sáng tạo, Penske Media Corp – đơn vị sở hữu các ấn phẩm như Rolling Stone, Billboard, Variety – đã nộp đơn kiện Google lên Tòa án Liên bang Mỹ tại Washington. Đơn kiện cho rằng AI Overviews sử dụng nội dung báo chí để tạo tóm tắt mà không xin phép, dẫn đến giảm doanh thu quảng cáo và ảnh hưởng đến quyền sở hữu trí tuệ.
Penske Media cáo buộc Google “sao chép và trình bày” các nội dung đã đăng tải, khiến người dùng chỉ đọc tóm tắt thay vì truy cập bài báo gốc. Điều này, theo nguyên đơn, gây thiệt hại nghiêm trọng cho hoạt động kinh doanh.
Khiếu nại từ các nhà xuất bản quốc tế
Zing News đưa tin, ngoài vụ kiện của Penske Media, nhiều nhà xuất bản độc lập khác cũng đã gửi đơn khiếu nại lên Liên minh châu Âu (EU). Các tổ chức này cho rằng Google đang tận dụng vị thế thống lĩnh trong tìm kiếm để đẩy mạnh AI Overviews, gây bất lợi cho báo chí và làm giảm nguồn thu từ quảng cáo trực tuyến.
Dữ liệu từ SimilarWeb cho thấy kể từ khi Google triển khai AI Overviews vào tháng 5/2024, 37 trong số 50 trang tin tức hàng đầu thế giới ghi nhận lượng truy cập tự nhiên giảm mạnh.
Doanh nghiệp công nghệ bị ảnh hưởng
Theo VnExpress, Chegg – công ty công nghệ giáo dục của Mỹ – cũng lên tiếng cho rằng Google đã sử dụng hơn 135 triệu câu hỏi và câu trả lời của mình để huấn luyện AI. Chegg khẳng định AI Overviews hiển thị nội dung tóm tắt dựa trên kho dữ liệu này mà không xin phép, khiến người dùng không còn nhu cầu truy cập nền tảng gốc, gây thiệt hại đến doanh thu.
Phản hồi từ Google
Google phủ nhận các cáo buộc. Đại diện công ty cho biết AI Overviews chỉ nhằm cung cấp thông tin nhanh chóng cho người dùng và vẫn hiển thị liên kết đến nguồn gốc bài viết. Theo Google, tính năng này “không thay thế báo chí” và giúp người đọc có thêm lựa chọn khi tìm kiếm.
Tập đoàn này đồng thời nhấn mạnh rằng nhiều dữ liệu về việc sụt giảm lưu lượng truy cập “chưa đầy đủ” và việc thay đổi trong hành vi tìm kiếm có thể đến từ nhiều yếu tố khác ngoài AI Overviews.
Báo chí lên tiếng
Các hiệp hội báo chí quốc tế nhận định tình hình đang trở nên nghiêm trọng. Independent Publishers Alliance – liên minh của nhiều nhà xuất bản độc lập – cho rằng nếu không có biện pháp kịp thời, nhiều đơn vị nhỏ có thể bị mất đi nguồn thu chính từ quảng cáo, ảnh hưởng trực tiếp đến sự tồn tại.
Theo số liệu SimilarWeb, tổng lượt truy cập vào 50 trang tin hàng đầu đã giảm từ 2,3 tỷ lượt (giữa năm 2024) xuống còn khoảng 1,7 tỷ lượt vào tháng 5/2025.
Bước đi pháp lý tiếp theo
Hiện vụ kiện của Penske Media vẫn đang trong quá trình thụ lý. Song song đó, các cơ quan quản lý tại Mỹ và châu Âu cũng đã nhận được nhiều kiến nghị liên quan đến hoạt động của Google. Một số chuyên gia dự đoán các cuộc điều trần và tranh tụng sắp tới có thể định hình cách thức sử dụng AI trong công cụ tìm kiếm trong tương lai.
AI Overviews của Google tiếp tục là tâm điểm chú ý toàn cầu khi nhiều nhà xuất bản, công ty công nghệ và hiệp hội báo chí cho rằng công cụ này gây thiệt hại về bản quyền và nguồn thu. Phía Google vẫn khẳng định tính năng được thiết kế để hỗ trợ người dùng, đồng thời bác bỏ các cáo buộc.
Vụ việc đang được dư luận, giới công nghệ và truyền thông quốc tế theo dõi sát sao.
