Việc đăng ký bảo hộ sở hữu công nghiệp thường xuyên gặp ách tắc do những sai lầm phổ biến như lười tra cứu, xác định sai chủ thể hay lạm dụng từ ngữ mơ hồ. Nhằm tháo gỡ thực trạng này, các chuyên gia từ Cục Sở hữu trí tuệ đã chỉ ra những “lỗi kinh điển” và đưa ra giải pháp giúp cá nhân, doanh nghiệp bảo vệ tài sản trí tuệ một cách hiệu quả.
Sự chủ quan trong khâu tra cứu, lạm dụng từ ngữ mơ hồ hay sai lệch về chủ thể là những “lỗi kinh điển” khiến nhiều cá nhân, doanh nghiệp bị cơ quan quản lý từ chối cấp văn bằng bảo hộ sở hữu công nghiệp.
Bà Lê Thị Thục – Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng phát biểu tại hội thảo
Thực trạng này vừa được các chuyên gia từ Cục Sở hữu trí tuệ (IP Việt Nam) thẳng thắn mổ xẻ tại hội thảo “Nâng cao chất lượng đơn đăng ký sở hữu công nghiệp, hướng dẫn thủ tục về sáng chế, nhãn hiệu” do Sở Khoa học và Công nghệ TP. Đà Nẵng phối hợp tổ chức. Sự kiện thu hút đông đảo cộng đồng doanh nghiệp, startup và các viện, trường trên địa bàn.
📌 Những lỗi “chí mạng” trong đơn sáng chế
Phân tích hàng loạt hồ sơ bị trả lại, bà Nguyễn Thị Thu Hiền – Trưởng phòng Đăng ký (Cục Sở hữu trí tuệ) – chỉ ra nguyên nhân đầu tiên thường nằm ở việc xác định sai chủ thể có quyền đăng ký.
Nhiều tác giả vô tư tự đứng tên nộp đơn dù sáng chế là kết quả của nhiệm vụ được giao, hoặc sử dụng kinh phí, cơ sở vật chất của tổ chức. Sự nhập nhèm này dễ dẫn đến tranh chấp, khiến hồ sơ bị từ chối cấp bằng, thậm chí bị hủy bỏ hiệu lực văn bằng sau khi đã ban hành.
Bên cạnh đó, việc người nộp đơn chủ quan, không tra cứu tình trạng kỹ thuật trước khi nộp khiến giải pháp đưa ra bị đánh giá là thiếu tính mới và trình độ sáng tạo. Nhiều đơn chỉ là những cải tiến cơ học thuần túy từ công nghệ đã biết.
Đặc biệt, lỗi bộc lộ không đầy đủ trong bản mô tả diễn ra rất phổ biến. Người nộp đơn thường lạm dụng các từ ngữ mơ hồ như “gần như”, “tương đối”, “hiệu quả cao” nhưng lại thiếu thông số, thiếu ví dụ thực hiện.
“Một sáng chế bắt buộc phải hoạt động được trên thực tế chứ không thể chỉ tồn tại trên lý thuyết”, bà Hiền nhấn mạnh.
📌 Đơn nhãn hiệu: “Lười” tra cứu, ách tắc hồ sơ
Tương tự ở mảng nhãn hiệu, bà Vũ Thị Phương Giang – Trưởng phòng Nhãn hiệu số 3 – cảnh báo sai lầm lớn nhất của doanh nghiệp là lựa chọn nhãn hiệu có khả năng phân biệt thấp.
Do “lười” tra cứu trên hệ thống dữ liệu của Cục và Internet, nhiều đơn đăng ký đã “giẫm chân” lên các nhãn hiệu có trước, trùng địa danh hoặc tên tổ chức. Ngoài ra, các lỗi hình thức như thiếu phần phiên âm, dịch nghĩa, mô tả sai lệch màu sắc, đặc biệt là phân loại sai nhóm hàng hóa, dịch vụ đã trực tiếp làm hồ sơ bị ách tắc và trả lại nhiều lần.
📌 Quy tắc vàng để hồ sơ “vượt vũ môn”
Để tránh “mất tiền oan” và tối ưu hóa thời gian, các chuyên gia Cục Sở hữu trí tuệ đưa ra lời khuyên “sống còn” cho cộng đồng doanh nghiệp, viện, trường: “Tra cứu trước – nộp đơn sau – công bố sau”.
Theo đó, chủ thể cần chủ động tra cứu tình trạng kỹ thuật, đánh giá sơ bộ khả năng bảo hộ trước khi “xuống tiền” đầu tư hồ sơ. Đồng thời, cần giữ bí mật tuyệt đối giải pháp cho đến ngày nộp đơn và rà soát kỹ các văn bản pháp lý liên quan đến quyền sở hữu.
Đối với các tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp, cần nằm lòng phương châm “Tư vấn tốt – tra cứu kỹ – soạn thảo chất lượng” nhằm hỗ trợ tốt nhất cho khách hàng.
Về phía cơ quan quản lý, Cục Sở hữu trí tuệ cam kết tiếp tục hoàn thiện quy định, đẩy mạnh phát triển cơ sở dữ liệu sáng chế và công cụ tra cứu để nâng cao chất lượng thẩm định.
Hội thảo khép lại với thông điệp cốt lõi dành cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo: “Nghiên cứu tốt – bảo hộ sáng chế, nhãn hiệu sớm – khai thác hiệu quả”, xem đây là chìa khóa để nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp trên thị trường.
Nguồn: Tổng hợp
