Tại hội thảo góp ý hoàn thiện dự thảo Luật Trí tuệ nhân tạo (AI) tổ chức ngày 15-10, nhiều chuyên gia, đại biểu Quốc hội và cơ quan quản lý nhà nước cho rằng Việt Nam cần khẩn trương xây dựng khung pháp lý đầy đủ, an toàn, nhưng vẫn mở rộng không gian cho đổi mới sáng tạo, nhằm tạo điều kiện cho ngành trí tuệ nhân tạo phát triển bền vững và có trách nhiệm.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, AI đang trở thành công nghệ nền tảng trong nhiều lĩnh vực như y tế, giáo dục, giao thông, quốc phòng, tài chính và hành chính công. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển nhanh chóng là hàng loạt rủi ro về bảo mật, quyền riêng tư, sai lệch dữ liệu và nguy cơ lạm dụng công nghệ. Dự thảo Luật Trí tuệ nhân tạo – dự kiến trình Quốc hội vào năm 2026 – được kỳ vọng sẽ là hành lang pháp lý đầu tiên của Việt Nam điều chỉnh các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng và quản lý AI.
Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ KH&CN Phạm Đức Long nhấn mạnh: “Luật này phải đảm bảo cân bằng giữa đổi mới và an toàn. Việt Nam không thể đứng ngoài xu hướng AI, nhưng cũng không thể đánh đổi sự phát triển bằng rủi ro về đạo đức hay an ninh thông tin.”
Dự thảo Luật AI hiện gồm 10 chương, quy định các nguyên tắc phát triển AI có trách nhiệm, cơ chế quản lý rủi ro, tiêu chuẩn về an toàn dữ liệu, cũng như nghĩa vụ của tổ chức và cá nhân trong nghiên cứu và khai thác công nghệ này. Các quy định cũng hướng đến bảo đảm tính minh bạch của hệ thống AI, quyền tiếp cận thông tin của người dùng, và cơ chế giải trình trong trường hợp xảy ra thiệt hại.
Ông Trần Văn Khải – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội – cho biết, việc ban hành Luật AI không chỉ giúp Việt Nam theo kịp các quốc gia tiên tiến như EU, Mỹ, Nhật Bản mà còn tạo lợi thế cạnh tranh trong thu hút đầu tư và phát triển kinh tế số. Ông cho rằng: “AI có thể là công cụ mạnh mẽ giúp Việt Nam nâng cao năng suất lao động, nhưng nếu không có luật kiểm soát, hậu quả xã hội và pháp lý sẽ rất khó lường.”
Bên cạnh đó, các đại biểu đề xuất dự thảo luật cần quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc minh bạch nguồn dữ liệu huấn luyện AI, đảm bảo không vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và không thiên vị giới tính, dân tộc hay vùng miền. Đồng thời, luật cần khuyến khích phát triển “AI xanh” – tức là sử dụng công nghệ hiệu quả năng lượng và thân thiện với môi trường.
Một số ý kiến cũng đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung quy định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực AI, tương tự như mô hình được áp dụng ở Singapore hay Anh. Điều này sẽ giúp các sản phẩm công nghệ mới được thử nghiệm trong phạm vi an toàn, trước khi triển khai trên diện rộng.
Dự kiến, dự thảo Luật Trí tuệ nhân tạo sẽ được lấy ý kiến rộng rãi trong năm 2025 và trình Quốc hội thảo luận lần đầu vào kỳ họp giữa năm 2026.
Nguồn:
1. Báo Đại biểu Nhân dân: “Hội thảo góp ý hoàn thiện Dự thảo Luật Trí tuệ nhân tạo”, 15/10/2025.
2. Báo Chính phủ: “Hoàn thiện Luật AI – Dự án an toàn để đổi mới, minh bạch để kiểm soát rủi ro”, 15/10/2025.
3. Tạp chí Kinh tế & Tài chính: “Dự thảo Luật Trí tuệ nhân tạo hướng tới khung pháp lý an toàn, minh bạch và thúc đẩy đổi mới sáng tạo”, 14/10/2025.
4. Cổng thông tin Quốc hội Việt Nam: “Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường góp ý dự thảo Luật Trí tuệ nhân tạo”, 15/10/2025.
