Trong kinh doanh, việc mở rộng dòng sản phẩm hay làm mới logo là chuyện thường tình. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, sự thay đổi này nếu không được xử lý đúng có thể khiến tài sản trí tuệ của bạn không được bảo vệ.
Dưới đây là 2 nguyên tắc “sống còn” khi doanh nghiệp của bạn thay đổi:
1. Nguyên tắc mở rộng: “Sản phẩm mới = Đơn đăng ký mới”
Nhiều chủ doanh nghiệp lầm tưởng rằng đã có “sổ đỏ” nhãn hiệu thì muốn gắn lên sản phẩm nào cũng được. Đây là sai lầm chết người.
- Phạm vi bảo vệ: Quyền sở hữu nhãn hiệu chỉ giới hạn trong phạm vi danh mục hàng hóa/dịch vụ bạn đã kê khai trong văn bằng bảo hộ.
- Ví dụ thực tế: Bạn đăng ký nhãn hiệu cho “cà phê” (Nhóm 30). Năm sau, bạn bán thêm “áo thun” (Nhóm 25) in logo quán. Lúc này, nhãn hiệu của bạn trên áo thun chưa được bảo hộ.
- Rủi ro: Nếu đối thủ làm nhái áo thun của bạn, bạn rất khó xử lý họ vì bạn không nắm độc quyền trong nhóm áo thun. Thậm chí, bạn có thể bị kiện ngược nếu có người khác đã đăng ký nhãn hiệu đó cho nhóm áo thun rồi.
- Hành động: Khi tung ra dòng sản phẩm thuộc nhóm mới, bắt buộc phải nộp đơn đăng ký bổ sung cho nhóm đó.
2. Nguyên tắc làm mới: “Thay đổi nhỏ an toàn, thay đổi lớn rủi ro”
Khi bạn muốn “tút tát” lại logo (re-branding) cho hiện đại hơn:
- Biến thể nhỏ: Nếu chỉ thay đổi rất nhỏ về phông chữ hoặc màu sắc mà không làm thay đổi đặc điểm phân biệt cốt lõi, bạn có thể không cần đăng ký lại. Việc sử dụng mẫu nhãn hiệu thực tế khác biệt không đáng kể so với mẫu đã đăng ký vẫn được coi là sử dụng hợp lệ.
- Biến thể lớn: Nếu bạn thay đổi thiết kế logo, bỏ bớt hình ảnh, hoặc đổi tên thương hiệu:
◦ Mẫu nhãn hiệu cũ (đã đăng ký) có nguy cơ bị chấm dứt hiệu lực vì lý do “không sử dụng liên tục trong 5 năm”.
◦ Mẫu nhãn hiệu mới (đang dùng) lại chưa được nộp đơn, đồng nghĩa với việc nó chưa được pháp luật bảo vệ.
- Hành động: Nếu thay đổi làm thay đổi diện mạo nhận diện của nhãn hiệu, hãy nộp đơn đăng ký mới ngay lập tức để bảo vệ mẫu mới này.
Tổng kết: Để quản trị rủi ro, trước khi (1) Tung sản phẩm mới hoặc (2) Sửa logo, bạn hãy tự hỏi: “Sự thay đổi này có nằm trong phạm vi tờ giấy A4 (Giấy đăng ký chứng nhận nhãn hiệu) mà tôi đang cầm không?”. Nếu câu trả lời là “Không” hoặc “Không chắc”, hãy liên hệ Đại diện sở hữu công nghiệp để được tư vấn giải quyết.
