Trong bối cảnh hợp tác hữu nghị Việt – Lào ngày càng sâu sắc, chiều 1/10/2025, tại TP. Hồ Chí Minh đã diễn ra Khóa họp song phương lần thứ tư giữa Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) và Bộ Công nghệ và Truyền thông Lào (MTC), mở ra giai đoạn hợp tác mới trong lĩnh vực khoa học – công nghệ và chuyển đổi số. [1]
Tại phiên thảo luận, phía Lào, do Giáo sư – Viện sĩ Boviengkham Vongdara, Bộ trưởng Bộ Công nghệ và Truyền thông Lào, dẫn đầu, đã chính thức đề nghị Việt Nam tiếp tục hỗ trợ Lào trong việc tiếp cận công nghệ tiên tiến, viễn thông, dữ liệu và đặc biệt là trong đào tạo nguồn nhân lực khoa học kế cận thông qua các kết nối giữa các trường đại học hai nước. [2]
Phía Việt Nam, dưới sự chủ trì của Giáo sư – Viện sĩ Châu Văn Minh, Chủ tịch VAST, chia sẻ rằng Việt Nam cũng đang triển khai mạnh mẽ chiến lược quốc gia về khoa học công nghệ và chuyển đổi số, trong đó nổi bật là Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. [3]
Trong năm vừa qua, hợp tác giữa hai bên đã đạt được những kết quả cụ thể và thiết thực. Điểm sáng trong hợp tác là phòng thí nghiệm chung về dữ liệu và truyền thông thiên tai – cơ sở hoạt động để tiếp nhận và phân tích dữ liệu về các hiện tượng thiên nhiên, giúp nâng cao năng lực cảnh báo sớm cho phía Lào. [4]
Về lĩnh vực đào tạo, hai bên đã hợp tác chặt chẽ trong chương trình học bổng, trao đổi sinh viên, liên kết đào tạo 2+2 cho bậc thạc sĩ – tiến sĩ, và việc đưa giảng viên Lào sang Việt Nam hoặc tham gia giảng dạy tại Lào nhằm phục vụ các ngành công nghệ mới. Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) và Viện Công nghệ Thông tin và Truyền thông Lào (IICT) là những đơn vị tiên phong trong mối hợp tác này. [1]
Một nội dung cũng được hai bên nhất trí là tiếp tục hoàn thiện dự thảo Dự án Trung tâm Dữ liệu và Truyền thông về thiên tai, để sớm trình lên Chính phủ hai nước phê duyệt và triển khai. Song song đó, mở rộng hợp tác trong chính sách khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo, khuyến khích khởi nghiệp, thu hút đầu tư công nghệ cao, tăng cường trao đổi chuyên gia và cán bộ nghiên cứu, đồng thời đa dạng hóa các hình thức đào tạo ngắn hạn và dài hạn. [2]
Không chỉ dừng ở ký kết và thảo luận, phía Việt Nam cũng cam kết hỗ trợ Lào trong quản lý quỹ khoa học – công nghệ, chuyển giao hệ thống quản lý phần mềm và kinh nghiệm vận hành. Theo VnExpress, phía Lào đề nghị Việt Nam chia sẻ phần mềm, bí quyết quản lý mà Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Việt Nam (NAFOSTED) đã sử dụng, cũng như hợp tác đặt hàng nghiên cứu chung, ví dụ như phát triển phần mềm dịch tiếng nói tự động Việt – Lào. [5]
Việc hai nước trao đổi trong lĩnh vực khoa học và công nghệ không chỉ mang tính biểu tượng mà đang chuyển sang giai đoạn thực thi mạnh mẽ, có trọng tâm và có chiều sâu. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, cuộc chạy đua công nghệ và chuyển đổi số đặt ra yêu cầu rất cao về năng lực nội sinh, và hợp tác song phương như giữa Việt Nam và Lào sẽ giúp cả hai bên tận dụng lợi thế lẫn nhau để phát triển bền vững.
Có thể nói, Khóa họp song phương lần thứ tư này không chỉ khẳng định tinh thần hợp tác truyền thống mà còn mở ra những bước tiến mới trong kỷ nguyên số hóa, với cam kết chuyển từ ký kết “ý định” sang hành động cụ thể trong các dự án công nghệ, đào tạo và đổi mới sáng tạo.
[1]: “Việt Nam-Lào hợp tác phát triển khoa học công nghệ …”
[2]: “Lào đề nghị Việt Nam tiếp tục hỗ trợ phát triển công nghệ”
[3]: “Việt Nam-Lào hợp tác phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số giai đoạn mới”
