Từ ngày 1/10/2025, Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo 2025 sẽ chính thức có hiệu lực, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý, thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.
Luật mới gồm 10 chương, 87 điều, được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 9, có nhiều điểm đột phá so với các quy định trước đây. Điểm nhấn lớn nhất là việc luật lần đầu tiên đưa nội dung “đổi mới sáng tạo” thành một trụ cột, bên cạnh “khoa học” và “công nghệ”, phản ánh xu hướng phát triển tất yếu của nền kinh tế tri thức.
Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc bổ sung chính sách ưu đãi thuế cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư đổi mới sáng tạo. Luật cũng dành chương riêng về cơ chế thương mại hóa kết quả nghiên cứu, nhằm đưa nhanh các sản phẩm, giải pháp từ phòng thí nghiệm ra thị trường. Đây được xem là bước tiến để thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng trong thực tiễn.
Ngoài ra, luật mới khẳng định vai trò trung tâm của doanh nghiệp trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận các nguồn lực như vốn, nhân lực, cơ sở dữ liệu và kết quả nghiên cứu công. Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo (startup) được hỗ trợ mạnh mẽ hơn thông qua chính sách ưu tiên tiếp cận tín dụng, quỹ đầu tư mạo hiểm, cũng như hưởng các ưu đãi về thuế và đất đai.
Đặc biệt, luật quy định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành và địa phương trong việc tạo lập môi trường thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Bộ Khoa học và Công nghệ được giao vai trò điều phối chung, đồng thời khuyến khích sự phối hợp giữa các viện nghiên cứu, trường đại học với khu vực tư nhân và quốc tế.
Song song đó, từ 1/10/2025, một số luật quan trọng khác cũng chính thức có hiệu lực như Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), trong đó bổ sung ba khoản thu nhập được miễn thuế, góp phần giảm gánh nặng tài chính cho người dân. Ngoài ra còn có Luật Giao dịch điện tử (sửa đổi), mở rộng phạm vi áp dụng và tăng cường tính pháp lý cho các giao dịch trực tuyến, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số.
Việc đồng loạt nhiều luật quan trọng đi vào cuộc sống từ tháng 10/2025 được kỳ vọng sẽ tạo cú hích mạnh mẽ, không chỉ cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, mà còn cho sự phát triển kinh tế – xã hội toàn diện. Các chuyên gia nhận định, khung pháp lý mới sẽ giúp Việt Nam tận dụng tốt hơn cơ hội từ cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong khu vực và trên thế giới.
Trong bối cảnh toàn cầu đang đẩy mạnh phát triển kinh tế tri thức, việc ban hành và thực thi Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo 2025 cho thấy quyết tâm của Việt Nam trong việc coi đổi mới sáng tạo là động lực then chốt, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững trong giai đoạn tới.
