Việt Nam tiếp tục giữ vững vị trí 44/139 quốc gia và nền kinh tế trong Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (Global Innovation Index – GII) năm 2025, theo báo cáo do Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) công bố. Đây là năm thứ 14 liên tiếp Việt Nam có mặt trong nhóm quốc gia đạt thành tích nổi bật về đổi mới sáng tạo so với mức thu nhập.
Theo bảng xếp hạng, Việt Nam duy trì thứ hạng 44, không thay đổi so với năm 2024. Ở nhóm các nền kinh tế thu nhập trung bình thấp, Việt Nam đứng thứ hai, chỉ sau Ấn Độ. Đặc biệt, nước ta lần đầu tiên được ghi nhận đứng đầu toàn cầu ở ba chỉ số: xuất khẩu công nghệ cao, nhập khẩu công nghệ cao và xuất khẩu hàng sáng tạo.
Báo cáo GII 2025 cho thấy, các yếu tố đầu vào cho đổi mới sáng tạo của Việt Nam tiếp tục cải thiện. Chỉ số input (gồm thể chế, nhân lực & nghiên cứu, hạ tầng, mức độ phát triển thị trường và phát triển doanh nghiệp) tăng từ vị trí 53 lên 50. Trong khi đó, chỉ số đầu ra (gồm sản phẩm tri thức, công nghệ và sản phẩm sáng tạo) đạt hạng 37, giảm nhẹ so với năm ngoái nhưng vẫn vượt trội hơn đầu vào.
WIPO đánh giá, kết quả này phản ánh sự cân bằng giữa chính sách quốc gia thúc đẩy đổi mới sáng tạo và khả năng tận dụng của doanh nghiệp, viện nghiên cứu. Những thành tích nổi bật được ghi nhận là sự gia tăng năng lực xuất khẩu công nghệ cao, sự tham gia vào chuỗi giá trị sáng tạo toàn cầu và sự đóng góp ngày càng lớn của khu vực doanh nghiệp vào hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D).
Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra những hạn chế mà Việt Nam cần khắc phục, bao gồm chất lượng nguồn nhân lực, cơ sở hạ tầng nghiên cứu và khung thể chế. Đây là những yếu tố then chốt để thu hẹp khoảng cách giữa đầu vào và đầu ra, giúp hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phát triển bền vững.
Theo các chuyên gia, việc duy trì vị trí trong nhóm 50 quốc gia dẫn đầu toàn cầu cho thấy Việt Nam đã có bước tiến quan trọng trong việc gắn kết đổi mới sáng tạo với tăng trưởng kinh tế. Việc đứng đầu ở các chỉ số xuất nhập khẩu công nghệ cao và hàng sáng tạo chứng tỏ Việt Nam ngày càng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghệ và sáng tạo toàn cầu.
Ông Daren Tang, Tổng giám đốc WIPO, nhấn mạnh trong lễ công bố: “Việt Nam là một trong những câu chuyện thành công điển hình của GII, khi duy trì được sự ổn định trong bảng xếp hạng toàn cầu, đồng thời đạt thành tích nổi bật ở nhiều chỉ số quan trọng. Đây là minh chứng cho sự kiên định trong việc phát triển năng lực đổi mới sáng tạo gắn với chiến lược phát triển kinh tế – xã hội.”
Tại Việt Nam, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng nhận định rằng kết quả này phản ánh nỗ lực của Chính phủ trong việc cải thiện môi trường thể chế, thúc đẩy đầu tư cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Bộ cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ ngành, doanh nghiệp và viện trường để nâng cao năng lực nghiên cứu, khuyến khích phát triển sản phẩm trí tuệ có giá trị gia tăng cao.
Trong bối cảnh toàn cầu, GII 2025 tiếp tục xếp Thụy Sĩ, Thụy Điển, Hoa Kỳ, Vương quốc Anh và Singapore trong nhóm năm quốc gia dẫn đầu về đổi mới sáng tạo. Khu vực châu Á ghi nhận nhiều nền kinh tế có vị trí cao như Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc. Việt Nam, cùng với Ấn Độ và Indonesia, được WIPO coi là những điểm sáng mới nổi, góp phần định hình bản đồ đổi mới sáng tạo toàn cầu.
Việc duy trì vị trí trong top 50 không chỉ mang ý nghĩa về xếp hạng quốc tế mà còn khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của đổi mới sáng tạo trong chiến lược phát triển quốc gia. Các chuyên gia cho rằng nếu tiếp tục đầu tư mạnh vào nguồn nhân lực chất lượng cao, cải cách thể chế và nâng cấp hạ tầng nghiên cứu, Việt Nam hoàn toàn có thể nâng thứ hạng trong những năm tới.
Kết quả GII 2025 cho thấy Việt Nam vẫn là điểm sáng trong nhóm các quốc gia đang phát triển, đồng thời khẳng định định hướng đúng đắn trong việc gắn đổi mới sáng tạo với hội nhập kinh tế quốc tế.
